Raport roczny 2012

20. Pochodne instrumenty finansowe

Grupa posiada następujące rodzaje instrumentów pochodnych:

Walutowe transakcje terminowe to zobowiązania do kupna walut obcych i lokalnych, obejmujące nie zrealizowane transakcje spot. Kontrakty typu futures dla walut i stóp procentowych to zobowiązania w formie umowy do otrzymania lub zapłacenia określonej wartości netto, zależnie od zmian kursów wymiany walut lub stóp procentowych, bądź do kupna lub sprzedaży waluty obcej lub instrumentu finansowego w ustalonym terminie w przyszłości po ustalonej cenie, określonej na zorganizowanym rynku finansowym. Z uwagi na fakt, że kontrakty futures są zabezpieczone środkami pieniężnymi lub papierami wartościowymi wycenianymi według wartości godziwej, zaś zmiany wartości nominalnej tych kontraktów rozliczane są codziennie w odniesieniu do notowań giełdowych, ryzyko kredytowe jest nieznaczne. Kontrakty FRA to kontrakty analogiczne do futures, tyle że negocjowane indywidualnie i wymagające gotówkowego rozliczenia w określonym terminie w przyszłości różnicy pomiędzy określoną w umowie stopą procentową a aktualną stopą rynkową, na bazie teoretycznej kwoty kapitału.

Walutowe i procentowe kontrakty swap to zobowiązania do zamiany jednego strumienia przepływów pieniężnych na inny. Rezultatem takiej transakcji jest zamiana walut lub stóp procentowych (na przykład, oprocentowania stałego na zmienne) lub połączenia wszystkich tych czynników (na przykład, międzywalutowe kontrakty swap stóp procentowych). Z wyjątkiem określonych walutowych kontraktów swap, nie następuje w przypadku tych transakcji zamiana kapitału. Ryzyko kredytowe Banku stanowi potencjalny koszt zastąpienia kontraktów swap, jeżeli strony nie wywiążą się ze swoich zobowiązań. Ryzyko to jest monitorowane na bieżąco przez odniesienie do aktualnej wartości godziwej, proporcji wartości nominalnej kontraktów oraz płynności rynkowej. W celu kontrolowania poziomu podejmowanego ryzyka kredytowego Grupa ocenia strony umowy przy pomocy tych samych metod, które stosuje się w działalności kredytowej.

W związku z zastosowaniem rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej części portfela kredytów hipotecznych na stałą stopę procentową udzielonych przez oddziały zagraniczne Banku w Czechach, oraz wartości godziwej euroobligacji wyemitowanych przez BRE Finance France w ramach procentowych kontraktów swap Grupa wydzieliła instrumenty zabezpieczające ryzyko zmiany stóp procentowych. Wynik z wyceny pozycji zabezpieczanej oraz instrumentów zabezpieczających zaprezentowany jest w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym w pozycji „Wynik na pozostałej działalności handlowej oraz na rachunkowości zabezpieczeń” w Nocie 9.

Opcje walutowe i procentowe to umowy, na mocy których sprzedający przyznaje kupującemu prawo, ale nie obowiązek, nabycia (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) w ustalonym dniu, do ustalonego dnia lub też w ustalonym okresie – konkretnej ilości waluty obcej lub instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie. W zamian za powzięcie ryzyka walutowego lub ryzyka zmiany stóp procentowych, sprzedający otrzymuje od kupującego premię. Opcje mogą być opcjami znajdującymi się w obrocie giełdowym lub negocjowanymi pomiędzy Grupą a klientem (w transakcji pozagiełdowej). Grupa jest narażona na ryzyko kredytowe z tytułu zakupionych opcji tylko i wyłącznie do wysokości ich wartości bilansowej, którą stanowi ich wartość godziwa.

Transakcje na ryzyko rynkowe obejmują kontrakty futures i opcje na towary oraz opcje na akcje i indeksy giełdowe.

Nominalne wartości niektórych rodzajów instrumentów finansowych stanowią podstawę do ich porównania z instrumentami ujmowanymi w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ale niekoniecznie wskazują, jaka będzie wartość przyszłych przepływów pieniężnych, bądź jaka jest bieżąca wartość godziwa instrumentów. Z tego względu nie pokazują, jaki jest stopień narażenia Banku na ryzyko kredytowe lub ryzyko zmiany cen. Instrumenty pochodne mogą mieć wycenę dodatnią (aktywa) lub ujemną (zobowiązania) w zależności od wahań rynkowych stóp procentowych lub kursów wymiany walut. Łączna wartość godziwa pochodnych instrumentów finansowych może podlegać znacznym wahaniom.

Wartości godziwe posiadanych instrumentów pochodnych przedstawiono w poniższej tabeli:


  Wartość kontraktu Wartość godziwa
kupno sprzedaż aktywa zobowiązania
Stan na 31 grudnia 2012
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu
Walutowe instrumenty pochodne
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward) 6 427 429 6 549 214 33 375 44 309
- Kontrakty FX swap 10 273 010 10 139 218 161 491 39 651
- Kontrakty CIRS 1 496 784 1 599 126 41 264 140 748
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 1 197 331 1 171 726 15 301 13 785
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych 19 394 554 19 459 284 251 431 238 493
- Walutowe kontrakty futures 34 638 34 789 - -
Razem walutowe instrumenty pochodne 19 429 192 19 494 073 251 431 238 493
Pochodne na stopę procentową
- Kontrakty IRS, OIS 174 878 240 174 878 239 2 163 782 2 992 790
- Kontrakty FRA 103 150 000 145 700 000 373 249 223 150
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 541 564 562 933 6 279 5 534
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową z transakcji pozagiełdowych 278 569 804 321 141 172 2 543 310 3 221 474
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową 278 569 804 321 141 172 2 543 310 3 221 474
Transakcje na ryzyko rynkowe 488 455 398 752 7 954 10 519
Razem aktywa/pasywa przeznaczone do obrotu 298 487 451 341 033 997 2 802 695 3 470 486
Instrumenty pochodne zabezpieczające
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie wartości godziwej 2 148 380 2 148 380 - 6 198
- Kontrakty IRS 2 148 380 2 148 380 - 6 198
Razem instrumenty pochodne zabezpieczające 2 148 380 2 148 380 - 6 198
Razem rozpoznane pochodne aktywa/pasywa 300 635 831 343 182 377 2 802 695 3 476 684
Razem rozpoznane pochodne aktywa/pasywa oraz inne zobowiązania finasowe przeznaczone do obrotu 300 635 831 343 182 377 2 802 695 3 476 684
Krótkoterminowe (do 1 roku) 194 166 841 229 965 235 1 084 201 1 585 715
Długoterminowe (powyżej 1 roku) 106 468 990 113 217 142 1 718 494 1 890 969


  Wartość kontraktu Wartość godziwa
kupno sprzedaż aktywa zobowiązania
Stan na 31 grudnia 2011
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu
Walutowe instrumenty pochodne
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward) 6 771 792 6 779 318 103 249 35 680
- Kontrakty FX swap 13 950 800 14 019 609 156 807 279 717
- Kontrakty CIRS 1 457 145 1 517 730 140 256 199 518
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 1 489 253 1 145 147 46 545 5 945
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych 23 668 990 23 461 804 446 857 520 860
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie giełdowym - - - 18 213
Razem walutowe instrumenty pochodne 23 668 990 23 461 804 446 857 539 073
Pochodne na stopę procentową
- Kontrakty IRS, OIS 133 746 967 133 746 967 986 123 1 260 260
- Kontrakty FRA 57 100 000 116 975 000 54 715 54 742
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 198 779 351 143 1 505 1 400
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową z transakcji pozagiełdowych 191 045 746 251 073 110 1 042 343 1 316 402
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową 191 045 746 251 073 110 1 042 343 1 316 402
Transakcje na ryzyko rynkowe 523 888 729 506 17 395 5 034
Razem aktywa/pasywa przeznaczone do obrotu 215 238 624 275 264 420 1 506 595 1 860 509
Instrumenty pochodne zabezpieczające
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie wartości godziwej 92 553 92 553 - 2 238
- Kontrakty IRS 92 553 92 553 - 2 238
Razem instrumenty pochodne zabezpieczające 92 553 92 553 - 2 238
Razem rozpoznane pochodne aktywa/pasywa 215 331 177 275 356 973 1 506 595 1 862 747
Razem rozpoznane pochodne aktywa/pasywa oraz inne zobowiązania finasowe przeznaczone do obrotu 215 331 177 275 356 973 1 506 595 1 862 747
Krótkoterminowe (do 1 roku) 141 954 417 192 079 497 684 541 892 977
Długoterminowe (powyżej 1 roku) 73 376 760 83 277 476 822 054 969 770

W obu prezentowanych okresach transakcje na ryzyko rynkowe obejmują wartość godziwą opcji na indeks giełdowy, akcje i inne papiery kapitałowe, kontraktów futures na towary, kontraktów swap na towary.

W ramach pochodnych instrumentów finansowych Grupa wykazała instrumenty pochodne na kwotę 3 073 tys. zł (zobowiązania), które zostały wydzielone ze strukturyzowanych lokat inwestycyjnych (31 grudnia 2011 r.: 1 215 tys. zł).

Na dzień 31 grudnia 2012 roku i 31 grudnia 2011 roku Grupa nie posiadała żadnych aktywów i zobowiązań finansowych wyznaczonych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Dane finansowe

W Twoim schowku

Brak dokumentów.
Schowaj schowek